Yapay zeka hangi içerikleri öğrenebilir ve bu öğrenmenin telif hukuku bakımından sınırları nerede çizilmelidir? Üretken yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesi ve eğitilmesi için çok büyük miktarda veriden yararlanılması, eser sahiplerinin hakları ile bilimsel araştırma ve teknolojik gelişmenin ihtiyaçları arasındaki dengeyi günümüz telif hukukunun temel sorunlarından biri haline getirmiştir. Bu kitap, söz konusu tartışmayı metin ve veri madenciliği (TDM) ile yapay zeka eğitimi arasındaki ilişki üzerinden incelemekte; telif hakkıyla korunan eserlerin veri toplama, analiz ve model eğitimi süreçlerinde hangi şartlarla kullanılabileceğini ve eğitilmiş modeller ile bunların çıktılarının hangi durumlarda telif hukuku bakımından sorun doğurabileceğini ele almaktadır. Avrupa Birliği ve Alman hukukundaki düzenlemeler, öğretideki görüşler ve güncel yargı kararları ışığında TDM istisnalarının kapsamı ve yapay zeka eğitimine uygulanabilirliği değerlendirilmekte; Türk hukukunda ise mevcut Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerinin bu yeni kullanım biçimleri karşısındaki yeterliliği incelenmektedir. Çalışma, yabancı hukuk modellerinden birini doğrudan aktarmak yerine, yapay zeka teknolojilerinin gelişmesi ile eser sahiplerinin hakları, yaratıcı faaliyetin ekonomik koşulları ve yeni eserlerin meydana getirilmesi arasındaki dengeyi gözeten, kapsamı, sınırları ve uygulanma şartları açık ve teknolojik gelişmelere uyum sağlayabilecek bir telif hukuku düzenlemesinin Türk hukukunda nasıl düzenlenebileceğine ilişkin alternatifler ortaya koymaktadır.(ARKA KAPAKTAN)
İÇİNDEKİLER
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
YAPAY ZEKA EĞİTİMİ, METİN VE VERİ MADENCİLİĞİNE İLİŞKİN TEKNİK VE KAVRAMSAL ÇERÇEVE
1. YAPAY ZEKANIN KAVRAMSAL VE TEKNİK TEMELLERİ
1.1. Yapay Zeka Kavramı ve Tarihsel Gelişimi
1.2. Yapay Zekada Başlıca Yaklaşımlar ve Sistem Türleri
2. TDM VE YAPAY ZEKA EĞİTİMİ
2.1. Genel Olarak
2.2. Veri Madenciliği (DM) ve Metin Madenciliği (TM) Ayrımı
2.3. TDM ve Yapay ZekA Eğitiminde Teknik Süreç
2.4. Ara Sonuç
İKİNCİ BÖLÜM
AB VE ALMAN TELİF HUKUKUNDA GENEL TDM İSTİSNASI
1. AB VE ALMAN TELİF HUKUKUNDA TDM'YE İLİŞKİN YASAL ÇERÇEVE
2. TDM'NİN YASAL TANIMI
3. GENEL TDM İSTİSNASININ UNSURLARI
3.1. Genel Olarak
3.2. TDM Kapsamında Bir Faaliyetin Bulunması
3.3. Eserlere Hukuka Uygun Şekilde Erişilme
3.4. TDM İstisnasının Kapsadığı Haklar ve Kullanım Fiilleri
3.5. Çoğaltma ve Aktarımların Gerekli Süre Boyunca Saklanması
3.6. TDM Kullanımına İlişkin Saklı Tutma Beyanının Bulunmaması
4. TDM VE YAPAY ZEKA EĞİTİMİNE İLİŞKİN GÜNCEL YARGI KARARLARI
4.1. Genel Olarak
4.2. LG München GEMA/OpenAI Kararı
4.3. LG München GEMA/SUNO Kararı
4.4. Kararların Birlikte Değerlendirilmesi
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
AB VE ALMAN TELİF HUKUKUNDA BİLİMSEL ARAŞTIRMA AMAÇLI TDM İSTİSNASI
1. GENEL OLARAK
2. BİLİMSEL ARAŞTIRMA AMAÇLI TDM İSTİSNASININ UYGULAMA ALANI VE ŞARTLARI
2.1. Bilimsel TDM İstisnasının, Konu Bakımından Kapsamı
2.2. TDM Faaliyetinin Bilimsel Araştırma Amacıyla Yapılması
2.3. TDM Faaliyetinin Yetkili Kişi ve Kurumlarca Gerçekleştirilmesi
2.4. Çoğaltmaların Güvenlik Tedbirleri Alınarak ve Gerekli Süreyle Muhafazası 1
3. TDM BAKIMINDAN SAKLI TUTMA HAKKININ BULUNMAMASI
4. ÇOĞALTMALARIN UMUMA ERİŞİLEBİLİR KILINMASI
5. HAK SAHİBİNİN AĞ VE VERİ TABANLARINI KORUMAYA YÖNELİK TEDBİR ALMA YETKİSİ
6. OLG HAMBURG "LAION" KARARI
6.1. Olay ve Uyuşmazlık
6.2. Genel TDM İstisnası Bakımından Değerlendirme
6.3. Bilimsel Araştırma Amacı
6.4. Araştırma Kuruluşu Niteliği ve Ticari Amaç
6.5. Özel Teşebbüslerin Araştırma Kuruluşu Üzerindeki Etkisi
6.6. Üç Aşamalı Test
7. ARA SONUÇ
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK HUKUKUNDA TDM'NİN TELİF HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
1. GENEL OLARAK
2. TDM BAKIMINDAN ESER SAHİBİNİN HAKLARI
2.1. Manevi Haklar Bakımından TDM
2.2. Mali Haklar Bakımından TDM
2.3. Eğitilmiş Model ve Çıktılar Bakımından Değerlendirme
2.4. Ara Sonuç
3. TDM BAKIMINDAN ESER SAHİBİNİN HAKLARININ SINIRLANDIRILMASI
3.1. Genel Olarak
3.2. Kamu Düzeni Amacıyla Kullanım
3.3. Mevzuat ve İçtihatlara İlişkin Serbest Yararlanma
3.4. Nutuklara İlişkin Serbest Yararlanma
3.5. Eğitim ve Öğretim Amaçlı Sınırlandırmalar
3.6. İktibas Serbestisi
3.7. Gazete İçerikleri
3.8. Günlük Olaylara İlişkin Haberler
3.9. Şahsen Kullanma Serbestisi
3.10. Kamuya Açık Yerlerde Bulunan Güzel Sanat Eserleri
3.11. Ara Sonuç
4. TÜRK HUKUKUNDA TDM'YE YÖNELİK DE LEGE FERENDA DÜZENLEME ALTERNATİFLERİ
4.1. Türk Hukuk Doktrininde İleri Sürülen Görüşler
4.2. Yabancı Ülke Uygulamalarına Genel Bakış
4.3. Değerlendirme
4.4. Bilimsel ve Genel TDM Bakımından Ortak Şartlar
4.5. Yapay Zeka Eğitimi, Eğitilmiş Model ve Çıktılar
4.6. Ara Sonuç
SONUÇ
1. Çalışmanın Temel Sonuçları
2. AB ve Alman Hukukunun TDM Bakımından Değerlendirilmesi
2.1. Genel TDM İstisnası ve Yapay Zeka Eğitimi
2.2. Bilimsel Araştırma Amaçlı TDM
3. Türk Hukukunda Mevcut Durum
4. Türk Hukuku İçin De Lege Ferenda Düzenleme Alternatifleri
4.1. İki Kademeli Düzenleme
4.2. Bilimsel Araştırma Amaçlı TDM
4.3. Genel TDM
4.4. Ortak Şartlar
4.5. Yapay Zeka Eğitimi, Eğitilmiş Model ve Çıktılar
5. Genel Değerlendirme
KAYNAKÇA