Devletlerin uluslararası hukuktan doğan yükümlülüklerini ihlal etmeleri halinde, uluslararası hukuk kurallarına uyulmasının nasıl sağlanacağı uluslararası hukuk düzeninin en temel sorunlarından birini oluşturmaktadır. Karşı önlemler, merkezi bir yürütme organının bulunmadığı uluslararası hukuk sisteminde, uluslararası haksız fiilden sorumlu devleti uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmeye yöneltmeyi amaçlayan başlıca hukuki araçlardan biridir. Bu eser; karşı önlemlerin tarihsel gelişimini, hukuki niteliğini, diğer self-help yolları ve zorlayıcı önlemlerle ilişkisini, uygulanma koşullarını, sınırlarını ve sona erdirilmesini uluslararası sorumluluk hukuku çerçevesinde kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun çalışmalarını, uluslararası yargı kararlarını, devlet uygulamalarını ve öğretideki güncel tartışmaları birlikte değerlendiren eser, karşı önlemler rejimini teorik ve uygulamaya ilişkin boyutlarıyla ele alarak uluslararası hukuk literatürüne sistematik, bütüncül ve eleştirel bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARŞI ÖNLEMLERİN TANIMI, AYRIMI VE ULUSLARARASI SORUMLULUK HUKUKU İLE İLİŞKİSİ
I. KARŞI ÖNLEM KAVRAMI VE KENDİNE YARDIM (SELF-HELP) İLE İLİŞKİSİ
II. KARŞI ÖNLEMLERİN ORTAYA ÇIKMASI VE GELİŞİMİ
A. Orta Çağ'dan 18. Yüzyılın Sonuna Kadar Gelişmeler
B. 19.Yüzyıldan 20. Yüzyılın Başına Kadar Gelişmeler
C. 1919-1945 Yılları Arasındaki Geçiş Dönemi
D. 1945 -2001 Yılları Arasında Yaşanan Gelişmeler
E. Çağdaş Uluslararası Hukukta Karşı Önlemler
1. Devletlerin Uluslararası Haksız Fiillerden Doğan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Metin
2. Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Taslak Metin
III. KARŞI ÖNLEMLERİN DİĞER KENDİNE YARDIM (SELF-HELP) YOLLARI VE ZORLAYICI ÖNLEMLERDEN AYIRT EDİLMESİ
A. Savaş
B. Savaşa Varmayan Zorlayıcı Önlemler
1. Zararla Karşılık
2. Misilleme
3. Andlaşmanın Yürürlüğünün Askıya Alınması ve Sona Erdirilmesi
4. Müdahale
5. Tanımama
6. Meşru Müdafaa
C. Yaptırımlar

 

İKİNCİ BÖLÜM
KARŞI ÖNLEMLERİN AMACI, BAŞVURU KOŞULLARI VE SONA ERDİRİLMESİ
I. KARŞI ÖNLEMLERİN HUKUKA AYKIRILIĞI ORTADAN KALDIRMASI
II. KARŞI ÖNLEMLERİN AMACI VE SINIRLARI
III. KARŞI ÖNLEMLERE BAŞVURU KOŞULLARI
A. Maddi Koşullar
1. Devletin Uluslararası Haksız Fiili
2. Zarar Gören Devletin Varlığı
3. Orantılılık
4. Karşı Önlemlerden Etkilenmeyen Yükümlülükler
B. Usul Koşulları
1. Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesini Talep Etme
2. Karşı Önlem Alma Niyetini Bildirme ve Müzakere Teklifinde Bulunma
IV. KARŞI ÖNLEMLERİN SINIFLANDIRILMASI
A. Tek Taraflı Kapsamlı Yaptırımlar
B. Tek Taraflı Hedefli Yaptırımlar
C. Karşı Önlemlere İlişkin Devlet Uygulamasından Örnekler
V. KARŞI ÖNLEMLERİN ASKIYA ALINMASI VE SONA ERDİRİLMESİ

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ZARAR GÖREN DEVLET DIŞINDAKİ DEVLETLERCE ALINMASI HUKUKA UYGUN ÖNLEMLER
I. GİRİŞ
II. ZARAR GÖREN DEVLET DIŞINDAKİ DEVLETLERCE ALINAN KARŞI ÖNLEMLERE İLİŞKİN TARTIŞMALAR VE GELİŞMELER
A. Genel Olarak
B. Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun Çalışmaları
III. 2001 TARİHLİ DEVLETLERİN ULUSLARARASI HAKSIZ FİİLLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TASLAK METİN'DE YER ALAN DÜZENLEME
A. Zarar Gören Devlet Dışındaki Bir Devlet
1. Bir Devlet Grubuna Yönelik Yükümlülüklerin İhlali
2. Uluslararası Toplumun Tamamına Yönelik Yükümlülüklerin İhlali
3. Uluslararası Toplumun Tamamına Yönelik Yükümlülükler ile Emredici Normların İhlali Arasındaki İlişki
B. Zarar Gören Devlet Dışındaki Devletlerin Talepleri
IV. ZARAR GÖREN DEVLET DIŞINDAKİ DEVLETLERİN UYGULAMADA ALDIĞI ÖNLEMLER
A. Ekonomik Önlemler
B. Mal Varlıklarının Dondurulması
C. Uçuş Yasakları
D. Silah ve İlgili Teçhizat Yasağı
E. Seyahat Kısıtlamaları
F. Diğer Önlemler
G. Değerlendirme
1. Genel Olarak
2. Önlemlerin Hukuki Niteliğine İlişkin Değerlendirme
SONUÇ

 

KAYNAKÇA