Maddi kaynakların sınırlı, ihtiyaçların ise sürekli artış gösterdiği günümüz ekonomik düzeninde kredi sözleşmeleri, kişilerin finansal hayatının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bu ilişkinin doğası gereği alacaklı konumundaki taraf, borcun vadesinde ve eksiksiz biçimde tahsil edilebilmesi konusunda her zaman bir kaygı taşır. Borçlunun edimini yerine getirmemesi ya da getirememesi ihtimali, alacaklıyı, alacağını çeşitli hukuki mekanizmalarla güvence altına almaya yöneltir. Borçlunun hayatını kaybetmesi alacaklının edimine kavuşmasını engelleyebileceği için borçlunun hayatını konu alan sigorta sözleşmeleri de bu hukuki mekanizmalar arasında yer alır. Ancak alacaklı açısından bir sigorta sözleşmesinin varlığı da tek başına yeterli görülmemiş, alacaklının sigorta ilişkisi içinde daha güçlü bir konum elde etmesi amacıyla belirli bir sıfat benimsenmiştir: dain-i mürtehin. Uygulamada sıkça karşılaşılmasına rağmen dain-i mürtehin kavramına ilişkin pek çok hususa ilişkin nihai bir sonuca ulaşılmış değildir. Bu çalışmada, dain-i mürtehin kavramı kredi-sigorta ilişkisinin hukuki çerçevesi odağında incelenmeye çalışılmıştır.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
§1. GENEL OLARAK "DAİN-İ MÜRTEHİN" KAVRAMI
I. Tanımı
II. Kredi Sözleşmelerinde Yeri
III. Sigorta Sözleşmelerinde Yeri
A. Mal Sigortalarında
B. Hayat Sigortalarında
IV. Dain-i Mürtehin Kaydının Geçerliliği
V. Kavrama Duyulan İhtiyaç
A. Genel Olarak
B. Mevcut Hükümlerin Değerlendirilmesi
C. Değerlendirme ve İşlevi
VI. Hukuki Nitelik
A. Genel Olarak
B. Ödeme Yapılmasına İzin Kaydı Görüşü
C. Rehinli Alacaklı Görüşü
D. Alacak Rehni Görüşü
E. Değerlendirme

 

İKİNCİ BÖLÜM
§1. DAİN-İ MÜRTEHİNİN BELİRLENMESİ VE KENDİSİNE TANINAN TALEP HAKKI
I. Genel Olarak
II. Alacak Rehninin Genel Esasları Açısından Değerlendirme
A. Rehnin Konusu
B. Rehnin Kurulması
C. Alacak Rehnine Hakim Olan İlkeler Kapsamında Alacağa Bağlılık ve Belirlilik İlkeleri
D. Rehnin Sona Ermesi
III. Dain-i Mürtehinin Belirlenmesi
A. Belirleyecek Kişi
B. Belirlenecek Kişi
C. Belirlenme Zamanı
D. Belirlenme Şekli
E. Dain-i Mürtehinin İradesinin Gerekliliği
IV. Dain-i Mürtehine Tanınan Talep Hakkının Doğumu
A. Genel Olarak
B. Asıl Borcun Muacceliyeti
C. Rizikonun Gerçekleşmesinin Sigorta Parasının Muacceliyeti Bakımından Önemi
V. Hakkın Sona Ermesi

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
§1. SİGORTA PARASININ ÖDENMESİ
I. Hakkın Talep Edilmesi ile Rehnin Paraya Çevrilmesi
A. Dain-i Mürtehinin Aynı Zamanda Lehtar Tayin Edilmesi
B. Sigorta Parasının Lehtara Ödenmesi ve Dain-i Mürtehinin Muvafakati
C. Kredi Borcunun Sona Ermesinin Sigorta Parası Üzerindeki Hak Sahipliği Bakımından Etkisi
II. Cebri İcra Yoluyla Rehnin Paraya Çevrilmesi
A. Genel Olarak Alacak Rehnin Paraya Çevrilmesinin Esasları
B. Dain-i Mürtehinin Diğer Rehinli Alacaklılara Kıyasla Öncelikli Olup Olmadığı Meselesi
C. Lehine Sınırlı Ayni Hak Tesis Edilenlere Karşı Dain-i Mürtehinin Konumu
D. Paraların Paylaştırılması
SONUÇ

 

KAYNAKÇA