21. yüzyılın başlarında, teknolojide yaşanan ilerlemelerin bireylerin yaşamını kolaylaştıracağı ve liberal devletin bireylere tanıdığı güvenceli alanı daha da güçlendireceği beklenmiştir. Özellikle bilgiye erişimin kolaylaşması, iletişim imkanlarının artması ve dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte daha özgür, daha şeffaf ve daha demokratik bir dünyanın mümkün olacağına inanılmıştır. Ancak zamanla teknolojik gelişmeler, bireylerin yaşamını kolaylaştıran araçlar olmanın ötesine geçerek, yaşam alanlarına ve temel hak ve özgürlüklere müdahalenin de en etkili araçlarından biri haline gelmiştir. Böylece en demokratik toplumlarda dahi kişi özgürlüğü, özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması bakımından yeni ve derin riskler ortaya çıkmıştır. Gözetim olgusunun yaygınlaşmasıyla birlikte günümüzde devletin birey üzerindeki müdahale kapasitesi giderek artmış, insanlık "elektronik panoptisizm" olarak adlandırılan yoğun bir gözetim düzeninin parçası haline gelmiştir. Kamu güvenliği ve kamu düzeni gibi meşru amaçlarla gerekçelendirilen bu "görülmeden görme" olgusu, devleti birey karşısında benzeri görülmemiş ölçüde güçlü bir konuma taşımıştır. Bu çalışma, geçmişten günümüze birey-devlet ilişkisinin geçirdiği dönüşümü inceleyerek, teknolojik gelişmelerin bu ilişkiyi nasıl yeniden şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Demokratik toplumlarda teknolojinin, bireyin temel hak ve özgürlüklerini zedelemeden kullanılabilmesi ise çağdaş devletlerin karşı karşıya bulunduğu en önemli demokrasi sınavlarından birini oluşturmaktadır.(ARKA KAPAKTAN)

 


İÇİNDEKİLER

 


GİRİŞ
I. İçerik Sınırlar
II. Konunun Önemi

 


BİRİNCİ BÖLÜM
BİREY DEVLET İLİŞKİSİ: KLASİK PARADİGMADAN DÖNÜŞÜM SÜRECİNE
I. BİREY ODAKLI DEVLET YAPISI
A. İrade ve Özerkliğe Dayanan Devlet
B. Yükümlülükleri Olan Devlet
C. Birey Devlet Dengesine Göre Şekillenen Siyasal Sistemler
II. SANAYİ DEVRİMİNDEN DİJİTAL DEVRİME: GÖZETİM OLGUSUNUN DÖNÜŞÜM SÜRECİNE ETKİLERİ
A. Sanayi (Endüstri) Devrimi ve Aşamaları
B. İnsanlık Tarihinin Aşamaları
C. Teknolojinin Kolaylaştırdığı Gözetim Olgusu
D. Gözetimin Meşru Nedenleri
E. Gözetim Kapitalizmi
F. Gözetim/Denetim ve İktidar İlişkisi

 


İKİNCİ BÖLÜM
DİJİTAL DEVRİMİN YENİ PARADİGMASI: BİREY DEVLET DENGESİ Mİ, DENGESİZLİĞİ Mİ?
I. YENİ BİREY DEVLET DÜZENİ
A. Bireyin Yeni Konumu ve Rolü
B. 21. Yüzyılda "Şirket" Aktörünün Konumu ve Rolü
C. Yargının Tutumu
II. BİREY DEVLET DENGESİNİ BOZAN KIRILMA NOKTALARI
A. Refah Devletinden Güvenlik Devletine
B. Güvenlik Devletinden Gözetim ve Denetim Devletine
C. Gözetim ve Denetim Devletinden Manipüle ve Kontrol Devletine
D. Küresel ve Kapitalist Devletten Otoriter ve Milliyetçi Devlete
E. Birey İçin Devletten Devlet İçin Bireye

 


SONUÇ
I. Uyarılar
II. Öneriler

 


KAYNAKÇA