Türk hukukunda kiralananın sözleşmenin sona ermesinden önce geri verilmesi, Türk Borçlar Kanunu m. 325 (OR Art. 264) hükmünde, kira sözleşmesinin genel hükümleri bölümünde düzenlenmiştir. Kira sözleşmesi, kullanma ve yararlanma hakkı veren sözleşmeler arasında uygulama alanı en geniş olan sözleşme tipidir. Kiralananın kira sözleşmesinin sona ermesinden önce geri verilmesi hususu, ülkemizde sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Bu bakımdan Türk Borçlar Kanunu m. 325 hükmü, ülkemizde geniş bir uygulama alanını haizdir. Eserde, mehaz İsviçre Borçlar Kanunu ve ülkemiz yargı uygulaması temelinde Türk Borçlar Kanunu m. 325 hükmü ayrıntılı biçimde incelenmeye çalışılmıştır. Eserin ilk bölümünde TBK m. 325 hükmünün tarihsel gelişimi, hükmün genel özellikleri, niteliği ve uygulama alanı incelenmiştir. İkinci bölümde hükmün uygulanabilmesi için gereken şartlar; üçüncü ve son bölümde ise kiralananın sözleşmenin sona ermesinden önce geri verilmesinin hüküm ve sonuçları izah edilmiştir.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
KİRALANANIN ERKEN İADESİNDEN SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE GENEL ÖZELLİKLERİ
I. KİRALANANIN ERKEN İADESİNDEN SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ
A. Roma Hukuku
B. 818 Sayılı Mülga Borçlar Kanunu Dönemi
C. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Dönemi
1. Genel Olarak
2. Türk Borçlar Kanunu m. 325 Hükmünün Hazırlanma Süreci
3. TBK m. 325 Hükmünün Hibrit Yapısının Değerlendirilmesi
II. KİRALANANIN ERKEN İADESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
A. TBK m. 325 Hükmünün Hukuki Niteliği
1. Hükmün Emrediciliği Bakımından
2. Kiracıya Sağladığı İmkan Bakımından
B. TBK m. 325 Hükmünün Uygulama Alanı
1. Kira Sözleşmesinin Türü Bakımından
2. Kira Sözleşmesinin Süresi Bakımından
3. Zaman Bakımından Uygulama Alanı
4. Kişi Bakımından Uygulama Alanı

 

İKİNCİ BÖLÜM
KİRALANANIN ERKEN İADESİ İLE SÖZLEŞMENİN SONA ERDİRİLEBİLMESİNİN ŞARTLARI
I. GEÇERLİ BİR KİRA SÖZLEŞMESİNİN MEVCUDİYETİ
II. KİRALANAN SÖZLEŞME SÜRESİNDEN ÖNCE GERİ VERİLMELİ
A. Sözleşme Süresine Uyulmaması
B. KİRALANANIN GERİ VERİLMESİ
1. Genel Olarak
2. Kiralananın Geri Verilmesi İçin Aranan Şartlar
3. Kiralananın Geri Verilme Tarihi
4. Kiralananın Geri Verildiğinin İspatı

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KİRALANANIN ERKEN İADESİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI
I. KİRALANANIN ERKEN İADESİNİN KİRA SÖZLEŞMESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE KİRACININ SORUMLULUĞUNUN NİTELİĞİ
A. Genel Olarak
B. Yargıtay Uygulaması
1. 818 Sayılı Borçlar Kanunu Döneminde
2. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Döneminde
C. Öğretideki Görüşler
1. Kira Sözleşmesinin Erken İade Anında Sona Erdiği Görüşü
2. Kira İlişkisinin Makul Süre Boyunca Devam Ettiği Görüşü
3. Görüşümüz
4. Görüşlerin Hukuki Sonuçları
II. MAKUL SÜRENİN BELİRLENMESİNDEKİ ESASLAR
A. Makul Sürenin Başlangıcı
B. Makul Sürenin Belirlenmesinde Yöntem
1. Soyut Yöntem
2. Somut Yöntem
3. Yöntemlerin TBK m. 325 Açısından Değerlendirilmesi
4. Kiralananın Soyut Makul Süre İçerisinde Kiraya Verilmesi Durumunda
C. Kiralananın Özellikleri
D. Kiralananın Yeniden Kiraya Verilmesi İçin Gerekli Olan Tamir ve Tadilat Çalışmaları
E. Benzer Koşul Kriteri
1. Genel Olarak
2. Kiralananın Benzer Koşullarla Kiraya Verilebilmesinin Mümkün Olmaması Halinde
III. KİRACININ KİRALANANIN ERKEN İADESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞUNUN BELİRLENMESİ
A. Kiracının Tazminat Sorumluluğu
1. Tazminatın Üst Sınırı
2. Kiralananın Erken İade Edileceğinin Kiracı Tarafından Önceden Bildirilmesinin Değerlendirilmesi
3. Tazmin Edilecek Zararlar
4. Kiracının Tazminat Borcundan Mahsup
B. Kusur Bakımından Değerlendirme
IV. KİRACININ MAKUL SÜRE İLE SORUMLULUKTAN KURTULMA İMKANI: YENİ KİRACI İKAMESİ
A. Genel Olarak
B. Şartları
1. Makul Sürenin Geçmemiş Olması
2. Yeni Kiracıda Bulunması Gereken Şartlar
C. Yeni Kiracı Önerilmesinin Hukuki Sonuçları
1. Kiraya Verenin Düşünme Süresi
2. Kiraya Verenin Yeni Kiracıyı Kabul Etmesinin Hukuki Sonuçları
3. Kiraya Verenin Yeni Kiracıyı Kabul Etmemesinin Hukuki Sonuçları
SONUÇ

 

KAYNAKÇA