Birden fazla kamu yararının karşı karşıya geldiği durumlarda, hangi yararın öncelik taşıdığı sorusu idare hukukunun çetrefilli meselelerinden birini oluşturmaktadır. Son yıllarda yargı kararlarında giderek daha sık başvurulan "üstün kamu yararı" kavramı, bu soruya verilen cevabın merkezinde yer almaktadır. Ne var ki, hangi kamu yararının "üstün" sayılacağı sorusu, çoğu zaman tutarlılığı takip edilebilir sistematik kriterlere dayanmamaktadır. Bu durum, üstün kamu yararı kavramını belirsiz ve öngörülemez bir alana sürükleme riski taşımaktadır. Bu çalışma, özellikle yargı kararlarından hareketle, üstün kamu yararının belirlenmesinde gerçekten kriterlere dayalı bir yaklaşımın bulunup bulunmadığını sorgulamakta ve bu kriterleri görünür kılmayı hedeflemektedir. Üstün kamu yararı kavramını, yarışan kamu yararları arasındaki çatışmayı çözmeye imkan tanıyan bir çerçeve kavram olarak ele alan bu çalışma, söz konusu çatışmanın kademeli biçimde giderilmesine yönelik bir kavramsallaştırma teklifi sunmaktadır.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
YARGI YERLERİNİN ÜSTÜN KAMU YARARI KAVRAMINA YAKLAŞIMI
I. DANIŞTAY'IN ÜSTÜN KAMU YARARINA YAKLAŞIMI
A. Gerekçelerinden Hareketle Danıştay Kararlarını Gruplandırma Çabası
1. Danıştay'ın Üstün Kamu Yararının Belirlenmesinde Somut Olay Karşısında Kriter Koyması Yaklaşımı
2. Makul Olması Koşuluyla İdarenin Tercihlerine Öncelik ve Geçerlilik Veren Danıştay Kararları
3. Üstün Kamu Yararını Kanunun Belirlediği Durumlarda Danıştay'ın Yaklaşımı
4. Özelleştirme Uygulamalarına İlişkin Üstün Kamu Yararı Kavramına Değinen Az Sayıda Danıştay Kararının Anlam ve Kapsamı
B. Danıştay'ın Yaklaşımına Etkili Bir Unsur Olması Açısından "Bilirkişilik Müessesesi"nin Rolü
C. Danıştay'ın Üstün Kamu Yararı Kavramına Yüklediği Anlamlar
1. Bilanço İlkesinin Karşılığı Olarak Üstün Kamu Yararı
2. Yarışma veya Çatışma Sonucunda Öncelik Verilen Kamu Yararının Nitelenmesi Olarak Üstün Kamu Yararı
II. ANAYASA MAHKEMESİNİN ÜSTÜN KAMU YARARINA YAKLAŞIMI

 

İKİNCİ BÖLÜM
KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE ÜSTÜN KAMU YARARINA İLİŞKİN TEMEL MESELELER
I. GENEL OLARAK YARIŞAN YARARLAR MESELESİ VE ÜSTÜN KAMU YARARININ TESPİTİ
A. Yararların Yarışmasına Genel Bir Bakış
B. Yarışan Yararların Farklı Görünümleri
1. Bireysel Yararların Yarışması: Üstün Nitelikte Özel Yarar
2. Kamu Yararı ile Bireysel Yararın Yarışması: Kamu Yararının Üstünlüğü
3. Kamu Yararlarının Yarışması: Üstün Kamu Yararı
II. ÜSTÜN KAMU YARARININ KAVRAMSAL BOYUTU
A. Kamu Yararı Kavramı ve Üstün Kamu Yararı Kavramının Doğuşu
B. Doktrinin Üstün Kamu Yararı Kavramına Bakışı
III. KAVRAMIN TÜRK İDARE HUKUKUNDA ÜSTLENDİĞİ İŞLEVLER VE ÜSTÜN KAMU YARARININ BELİRLEYİCİLERİ
A. Üstün Kamu Yararının Türk İdare Hukukundaki İşlevleri
1. Kamu Mallarından En İyi Yararlanmayı Sağlama İşlevi
2. İdari Tasarrufların Hukuka Uygunluk Denetiminde Üstlendiği İşlev
B. Üstün Kamu Yararının Belirleyicileri

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ VE ÜSTÜN KAMU YARARINA YÖNELİK BİR KAVRAMSALLAŞTIRMA DENEMESİ
I. ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ PERSPEKTİFİYLE ÜSTÜN KAMU YARARININ BELİRLENMESİNDE GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI GEREKEN BİR MEKANİZMA OLARAK BİLANÇO İLKESİ
A. Genel Hatlarıyla Ölçülülük İlkesi ve Üstün Kamu Yararı ile Bağlantısı
B. Conseil d'État'nın Yargılama Yöntemi Olarak Geliştirdiği Bilanço İlkesinin Yarışan Kamu Yararları Meselesine Uygulanması
II. KAVRAMSAL AYRIŞMANIN GEREKLİLİĞİ ÜZERİNE
III. KAMU YARARLARININ YARIŞMASINDA KADEMELİ ÇÖZÜM
A. Birlikte Kamu Yararı
B. Baskın Kamu Yararı
C. Öncelikli Kamu Yararı
D. (Dar Anlamda) Üstün Kamu Yararı
SONUÇ

 

KAYNAKÇA