İş hukuku, tarihsel gelişimi ve doğası gereği işçinin korunması ilkesi etrafında şekillenirken işçiyi koruyucu normların, işverenin anayasal güvence altındaki girişim özgürlüğü ile nerede ve nasıl dengeleneceği çalışma hayatının en çetrefilli hukuki sorunlarından biridir. Elinizdeki bu eser, iş hukukunun genellikle tek taraflı ele alınan meselelerini farklı bir pencereden okuyarak yasal düzenlemeleri ve yargısal müdahaleleri işverenin anayasal hakları perspektifinden mercek altına almaktadır. İş ilişkisinin kurulması aşamasındaki sözleşme yapma zorunluluklarından çalışma koşullarının değiştirilmesine, işverenin yönetim hakkının sınırlarından fesih yetkisi ve iş güvencesi rejimine kadar uzanan geniş bir yelpazede, işçi ve işveren menfaatleri arasındaki adil dengenin hukuki sınırları tespit edilmektedir. Güncel yargı kararları ve anayasal ilkeler ışığında işverenin girişim özgürlüğüne yönelik sistematik bir analiz sunan bu çalışma hem Türk İş Hukuku öğretisindeki kavramsal bir boşluğu doldurmayı hem de yargı mensupları ve hukuk uygulayıcılarına somut uyuşmazlıkların çözümünde güçlü bir teorik zemin sunmayı hedefleyen temel bir başvuru kaynağıdır.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
KAVRAMSAL ÇERÇEVE: GİRİŞİM ÖZGÜRLÜĞÜ
I. Girişim Özgürlüğü Konusundaki Temel Kavramlar
A. Özgürlük ve Hak Kavramlarının Karşılaştırılması
B. Girişimci Kavramı
C. Girişim ve Serbest Girişim Kavramları
II. Girişim Özgürlüğünün Tarihi Gelişimi
A. Liberalizm Düşüncesinde Girişim Özgürlüğünün Yeri ve Önemi
B. Girişim Özgürlüğünün Temellendirilmesinde Yaşanan Dönüşüm
C. Amerika Birleşik Devletleri'nde Girişim Özgürlüğünün Tarihi Gelişimi
D. Türkiye'de Girişim Özgürlüğünün Tarihi Gelişimi
III. İnsan Hak ve Özgürlüklerinden Biri Olarak Girişim Özgürlüğü
A. İnsan Hak ve Özgürlüklerinde Sınıflandırma İhtiyacı ve Sınıflandırmanın Sonuçları
B. Girişim Özgürlüğünün İnsan Hakları Sınıflandırması İçerisindeki Yeri ve Önemi
C. Girişim Özgürlüğünün Ekonomik Özgürlükler İçerisindeki Yeri ve Diğer Ekonomik Özgürlüklerle Arasındaki İlişkinin Tespiti
IV. Girişim Özgürlüğünün Yasal Dayanakları
A. Uluslararası Düzenlemelerde Girişim Özgürlüğü
B. Türk Hukuk Mevzuatında Girişim Özgürlüğü
V. Girişim Özgürlüğünün Korunması ve Devletin Girişim Özgürlüğü Konusundaki Yükümlülükleri
A. İnsan Haklarının Korunması Konusunda Devletin İşlevi
B. Girişim Özgürlüğünün Korunması Konusunda Devletin İşlevi ve Yükümlülükleri
VI. Girişim Özgürlüğü Kavramı ve Hukuki Çerçevesi
A. Girişim Özgürlüğünün Tanımı
B. Girişim Özgürlüğünün Öznesi
C. Girişim Özgürlüğünün Unsurları
D. Girişim Özgürlüğünün Kapsamı ve Kullanılma Araçları

 

İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK HUKUKUNDA GİRİŞİM ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLANDIRILMASI
I. Türk Hukukunda Hak ve Özgürlüklerin Genel Sınırlandırma Rejimi
A. Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması Kavramı ve Düzenleme-Sınırlama Ayrımı
B. Türk Hukukunda Sınırlandırma Rejimi ve Temel İlkeleri
C. Olağanüstü Dönemlerde Temel Hak ve Özgürlükleri Sınırlandırma Rejimi
D. Özgürlüklerin Sınırlandırılmasında Yabancıların Durumu
II. Türk Hukukunda Girişim Özgürlüğünü Sınırlandırma Rejimi
A. Türk Hukukunda Girişim Özgürlüğünün Güvence Rejimi
B. Girişim Özgürlüğüne Yönelik Müdahaleler
C. Sınırlandırılabilir Bir Özgürlük Olarak Girişim Özgürlüğü
D. Türk Hukukunda Girişim Özgürlüğünü Sınırlandırma Sebepleri
E. Girişim Özgürlüğünün Nesnel Sınırları
F. Girişim Özgürlüğünün Özü
G. Girişim Özgürlüğünün Norm Alanının Belirlenmesi

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İŞ HUKUKU İLKELERİNİN GİRİŞİM ÖZGÜRLÜĞÜNÜ SINIRLANDIRICI ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. Girişim Özgürlüğünün İş Hukukundaki Tezahürü
A. Girişimci Kavramının İş Hukukundaki Karşılığı ve İşverenin Girişimci Niteliğinin Değerlendirilmesi
B. Girişimcilik İşlevlerinin İşveren Vekilleri Aracılığıyla Kullanılması ve Girişim Özgürlüğünün İşveren Vekillerine Sağladığı Korumanın Niteliği
II. Girişim Özgürlüğünün Nesnel Sınırlarının Tespitinde İşverenin Yönetim Hak ve Yetkisi
A. İşverenin Yönetim Yetkisi ve Tarihsel Değişimi
B. İşverenin "Girişim" ve "Yönetim" Yetkisi
C. İşverenin Yönetim Hakkının Girişim Özgürlüğü ile İlişkisi
III. Girişim Özgürlüğünün Sınırlandırılmasında İş Hukukunun Amaçlarının Değerlendirilmesi
A. İşçinin Korunması İlkesi
B. İşçi-İşveren Arasındaki Menfaatler Dengesinin Girişim Özgürlüğü ile İlişkisi
C. İş Hukukunda Esnekleşmenin Girişim Özgürlüğüne Etkileri
IV. Eşitlik İlkesinin Girişim Özgürlüğünü Sınırlandırması
A. Eşit Davranma Borcu ile Girişim Özgürlüğü Arasındaki Dengenin Tesisinde Ölçülülük İlkesinin Rolü
B. Üçüncü Kişilerin Baskısının Eşit Davranma ve Ayrım Yapmama Borcuna Etkisi
C. Eşit Ücret İlkesi ve Girişim Özgürlüğü İlişkisi
D. Dolaylı Ayrımcılık Yasağı ile İşverenin Farklılaştırma Uygulamalarının Dengelenmesi
V. İş Sözleşmesinin Bağımlılık Unsuru ve Girişim Özgürlüğü İlişkisi
A. Tek Satıcılık, Franchise, Bayilik ve Benzer Sözleşmelerin Girişim Özgürlüğü Açısından Değerlendirilmesi
B. Yeni Çalışma Modellerinin Değerlendirilmesi
VI. İşçilerin Temel Hak ve Özgürlüklerinin Girişim Özgürlüğü ile İlişkisi
A. İşçinin Kişilik Hakkının Korunması
B. Düşünce ve İfade Özgürlüğü
C. Din ve Vicdan Özgürlüğü
D. Özel Hayata Saygı ve Özel Hayatın Gizliliği
E. Kişisel Verilerin Korunması
VII. İş Hukukunda Girişim Özgürlüğünün Sınırlandırılmasında Kullanılabilecek Ölçütlerin Tespiti ve İlgili Ölçütlerin Anayasal Sınırlandırma Sebepleriyle İlişkisi

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İŞ HUKUKUNDAKİ DÜZENLEMELERİN İŞVERENİN GİRİŞİM ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLANDIRILMASI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. İş Sözleşmesinin Kurulmasında Girişim Özgürlüğünün Sınırlandırılması
A. Sözleşme Özgürlüğü ile İş Sözleşmesi Yapma Yasakları ve Zorunluluklarının Girişim Özgürlüğü Açısından Değerlendirilmesi
B. İş Kanunu'nda Düzenlenen Sözleşme Türlerinin Girişim Özgürlüğü Açısından Değerlendirilmesi
C. İş İlişkisinin Kurulma Aşamasında İşverenin Bilgi Edinme Hakkı
II. İş Sözleşmesinin Devamında Girişim Özgürlüğünün Sınırlandırılması
A. Çalışma Koşullarının İşveren Tarafından Değiştirilmesi
III. İş Sözleşmesinin Sona Ermesi Halinde Girişim Özgürlüğünün Sınırlandırılması
A. İş Güvencesinde İşverenin Girişim Özgürlüğünün Değerlendirilmesi
B. Baskı Feshi ve Geçerliliği Sorunu
C. Haklı Sebeple Fesih ve Yargı Denetimi
D. İş Güvencesine Tabi Olmayan İş Sözleşmelerinin Feshinde İşverenin Girişim Özgürlüğünün Değerlendirilmesi
E. Fesihte Ölçülülük Denetimi, Feshin Son Çare Olması İlkesi ve Menfaatlerin Dengelenmesi
IV. İşin Düzenlenmesinde Girişim Özgürlüğünün Sınırlandırılması
A. Girişim Özgürlüğü Açısından Çalışma Sürelerinin Düzenlenmesi
B. Girişim Özgürlüğü Açısından Dinlenme Sürelerinin Düzenlenmesi
SONUÇ

 

KAYNAKÇA