AZ İŞLENMİŞ TOPRAKLARDA YOLAÇAN BİR ESER (SUNUŞ)
Dr. Adem Aslan'ın "Türk Reklam Hukuku" adlı çalışmasını başlıktaki ad ile tanıtırken esasında bu bilimsel ürünün sadece bir özelliğine işaret etmiş oluyorum. Oysa anılan kitap, el değmemiş bir konuyu hukukumuza kazandırırken aynı zamanda bir boşluğu mükemmel bir surette doldurmuştur. Reklam hukuku alanı, birçok hukuk disiplini ile sıkı bağları bulunan, bu nedenle de çok içerikli bir alandır. Bu nitelikteki alanda boşluğun doldurulması, üzerinde muhakkak durulup değerlendirilmesi gereken bir çabadır. Türkiye'de çiğnenmemiş topraklara girilmesi pek tercih edilmez. Çünkü söz konusu alanlarda bilimsel faaliyette bulunmak zordur. Bu alanlar ıssızdır; yararlanılacak ve esinlenilecek kaynak yoktur. Ayrıca ıssızlık tehlikelidir çünkü yapılan tespitlerin, varılan sonuçların, ileri sürülen görüşlerin doğruluğunu önceki incelemelerle test etme olanağı yoktur. Nihayet, masaya hiçbir sonuç koyamamak, katkıda bulunamamak ve malzemenin içinde kaybolmak tehlikesi vardır. Böyle bir konuda çalışabilmek, bir tefekkür malvarlığına sahip olmayı gerektirir. Türkiye'de reklam hukuku pek az işlenmiş, ilkeleri konulmamış, sınırları pek çizilmemiş bir alandır. Bu konuda ben sadece Emrehan İnal ile Başak Baysal'ın 2008'de yayımlanmış bulunan "Reklam Hukuku ve Uygulaması" adlı, öncü kitabını zikredebiliyorum. İşlenmemiş derken, reklam hukukunun bir bütün olarak ve bir hukuk disiplini niteliğinde ele alınmasını kastediyorum; yoksa reklam hukukunun "karşılaştırmalı reklamlar", "yanıltıcı reklamlar" ve "abartılı reklamlar" konuları ile ilgili zengin bir literatürü vardır ancak ele alınan konu, reklam hukukunun sadece sorunlu bir parçasıdır ve tek başına reklam hukukunu temsil etmemektedir. Dr. Aslan'ın kitabı ise disiplini bir bütün olarak inceleyen, alt veya özel reklam konularını açıklayan, alt kavramlarda da yollar açan, başka bir deyişle bütünün ilkelerini koyan bir eserdir.
Geniş anlamda reklam hukuku; haksız rekabet, sınai mülkiyet, rekabetin sınırlandırılması, tüketicinin korunması, radyo ve TV kuruluşlarının tabi olduğu hükümlerle yakından ilgilidir yani, bu konuları kapsar. AB de ise sorun, reklam hukukunun bir parçasının yönergelerle ortak hukuk halini alması özelliğini gösterir. AB ortak hukukunda geniş anlamda reklam hukuku, üye ülkeler hukuklarının uyumlaştırılması konusunu içermez. AB'nin Türkiye'yi doğrudan etkileyen reklam hukuku, "yanıltıcı reklamlar"a, "karşılaştırmalı reklamlar"a, "haksız ticari reklam uygulamaları"na ve reklamlar bakımından da rekabet düzeninin muhafazasına ilişkin yönergeleri içerir. Bu yönergeler AB'de üye hukuklarının uyumlaştırılması suretiyle ortak hukuk haline gelmiştir. Yönergeler hukuku dışında reklam hukuku, AB'de halen milli hukuk karakterindedir. Reklamlara ilişkin supranasyonel kuruluşların özellikle derneklerin varlığı, organize bir piyasa yaratmış ancak ortak bir hukukun oluşmasını sağlayamamıştır.
Dr. Aslan'ın kitabı dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, genel olarak reklam kavramına özgülenmiş ve karşılaştırmalı reklamlar aynı bölümde özel olarak ele alınmıştır. Bu bölümün genel reklam kavramına ilişkin kısmı, Türk hukuku bakımından yenidir ve yenilikler içermektedir. İkinci kısım ise, karşılaştırmalı reklamlar kavramını yazarın görüşleri açısından şekillendirmekte ve mevcut doktrine katkılar getirmektedir. Kitabın ikinci bölümü aynı "reklam" ve "karşılaştırmalı reklam" ayrımı üzerine kurulmuştur. Bu bölümde ayrım yöntemi bağlamında Türk hukukunda hem reklamların hem de karşılaştırmalı reklamların kaynaklarına yer vermektedir. İnceleme ve yoruma tabi tutulan ana kaynaklar; haksız rekabete ilişkin BK ve TK'daki hükümler ile SMK'daki markalar ile alakalı düzenlemeler ve nihayet tüketicinin korunması kuralları, Ticari Reklam Yönetmeliği, radyo ve TV mevzuatıdır. Yukarıda ifade ettiğimiz ayrım, üçüncü bölümde de devam ettirilmiş ve ilgili maddi hukuk kuralları bu yapı çerçevesinde özgün değerlendirmeler ve fikirlerle okuyucuya aktarılmıştır. Dördüncü Bölüm ise, "Türk Hukukunda Reklamların Denetimi"ne tahsis edilmiştir. Bu bölüm, adli denetim ile idari denetimi ayrı ayrı ele almakta ve ayrıca özdenetime de yer vermektedir.
Zirve noktalarıyla sunumunu yaptığım "Türk Reklam Hukuku" ciddi bir boşluğu hakkıyla doldurulmaktadır. Kitap, bilimsel bir sistematiğe ve içeriğe sahiptir. Yazar, zaman zaman karşılaştırmalı hukuk yöntemine başvurmuş ve akıcı bir Türkçe ile açıklamalar yapıp, görüşlerini ortaya koymuştur.
Prof. Dr. Ünal Tekinalp'in Sunuş Yazısından

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK REKLAM KAVRAMI VE KARŞILAŞTIRMALI REKLAMLAR
I. REKLAM KAVRAMI
A. Reklamın Tanımı
B. Ticari Reklamın Unsurları
C. Nitelikleri İtibariyle Reklam Türleri
D. Reklamın Hukuki Niteliği
E. Reklamın Temel İşlevleri
II. KARŞILAŞTIRMALI REKLAM
A. Terminoloji
B. Karşılaştırmalı Reklamın Tanımı
C. Karşılaştırmalı Reklamda Kişiler
D. Karşılaştırmalı Reklam Türleri
E. Karşılaştırmalı Reklamlar Hakkındaki Düşünceler

İKİNCİ BÖLÜM
REKLAM VE KARŞILAŞTIRMALI REKLAMLARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER
I. TÜRK HUKUKUNDAKİ DÜZENLEMELER
A. 1982 Anayasasının Reklamları İlgilendiren Hükümleri
B. Haksız Rekabete İlişkin Düzenlemelerde Reklam
C. Sınai Mülkiyet Kanunundaki Düzenlemeler
D. Tüketici Mevzuatında Reklamlara İlişkin Düzenlemeler
E. Radyo ve TV Mevzuatında Reklamlar
F. Gıda Mevzuatında Reklamlar
G. Diğer Alanlardaki Reklam Kısıtlamaları
II. AVRUPA BİRLİĞİNDE REKLAM VE KARŞILAŞTIRMALI REKLAMLARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER
A. Genel Olarak Avrupa Birliği
B. Avrupa Birliği'nin Temel Amaçları ve Reklam
C. Avrupa Birliğinin Reklamlara İlişkin Müktesebatının Türk Hukukuna Etkisi
D. Avrupa Birliği'nde Karşılaştırmalı Reklamlara İlişkin Düzenlemeler

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK HUKUKUNDA REKLAMLARA İLİŞKİN HUKUKİ GEÇERLİLİK ŞARTLARI
I. GENEL OLARAK
II. TÜM REKLAM ÇEŞİTLERİ İÇİN GEÇERLİLİK ŞARTLARI
A. Reklamların Haksız Rekabete İlişkin Şartları
B. Reklamların Fikri Mülkiyet Hukukuna İlişkin Şartları
C. Reklamların Tüketici Hukukuna İlişkin Kamusal Şartları
III. KARŞILAŞTIRMALI REKLAMLARA İLİŞKİN HUKUKİ GEÇERLİLİK ŞARTLARI
A. Karşılaştırmalı Reklama İlişkin Genel Düzenlemeler
B. Rakiple İlişkilendirme
C. Karşılaştırma Zorunluluğu
D. Alternatif Gösterme
E. Karşılaştırma Konusu Olabilecek Unsurlar
F. Nitelikli Karşılaştırma Yapılması
G. Genel Reklam Kısıtlaması ve Yasağının Bulunmaması

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK HUKUKUNDA REKLAMLARIN DENETİMİ
I. GENEL OLARAK REKLAM DENETİMİ
II. REKLAMLARIN ADLİ YOLDAN DENETİMİ
A. Davacı ve Davalı Sıfatı
B. Görevli ve Yetkili Mahkeme
C. İleri Sürülebilecek Talepler
D. İspat Yükü
E. İhtiyati Tedbirler
F. Zamanaşımı
G. Hükmün İlanı
H. Zorunlu Arabuluculuk
I. Ceza Sorumluluğu
III. REKLAMLARIN İDARİ YOLDAN DENETİMİ
A. Genel Olarak
B. Reklam Kurulu Tarafından Yapılan Denetimler
C. Bakanlıklarca Yapılan Denetimler
D. Rekabet Kurumu Denetimi
E. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun Yaptığı Denetimler
F. Meslek Örgütlerince Yapılan Denetimler
IV. REKLAMLARIN ÖZDENETİM YOLUYLA DENETİMİ

KAYNAKÇA
KAVRAM DİZİNİ